Türkiye'de yasal alt sınır 1,6 mm'dir; ancak yağmurda güvenli sürüş için 3 mm, kış koşulları için 4 mm pratik sınırlardır. Diş derinliğinden bağımsız olarak, üretiminin üzerinden altı yıl geçmiş bir lastik kauçuk sertleşmesi nedeniyle değerlendirilmeli, on yılı geçmiş lastik dişi tam olsa bile kullanılmamalıdır.
Diş derinliğini evde nasıl ölçersiniz?
En kolayı 1 lira: madenî parayı diş kanalına dik olarak sokun. Paranın dış halkasının gümüş kısmı tamamen görünüyorsa diş 3 mm'nin altındadır. Kesin ölçüm için birkaç liraya satılan diş derinliği ölçeri kullanabilirsiniz; kanalın en derin yerinden ölçülür.
Lastiğin sırtında ayrıca aşınma göstergeleri (TWI) vardır: kanalların içine yerleştirilmiş küçük kabartılardır ve 1,6 mm yüksekliğindedir. Sırt bu kabartılarla aynı hizaya geldiyse lastik yasal sınıra ulaşmış demektir. Yan duvardaki küçük üçgen işaretler size en yakın göstergenin yerini gösterir.
Ölçümü tek noktadan yapmayın
Bir lastiğin iç omzu 3 mm, dış omzu 6 mm olabilir. Bu, aracın ayarının bozuk olduğunu ya da basıncın uzun süre yanlış kaldığını söyler. En az üç noktadan — iç, orta, dış — ölçün ve en düşük değeri esas alın. Aşınma dengesizse yeni lastik almadan önce rot ayarını yaptırın; yoksa yeni lastik de aynı biçimde yenir.
DOT numarası nasıl okunur?
Yan duvarda "DOT" ile başlayan bir dizinin sonunda dört haneli bir sayı vardır. İlk iki hane üretim haftasını, son iki hane yılını verir. 2223 yazıyorsa lastik 2023 yılının 22. haftasında üretilmiştir. Bu numara çoğu lastikte yalnızca bir yan duvarda bulunur; bulamazsanız diğer tarafa bakın.
| Yaş | Durum | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| 0 – 5 yıl | Normal | Diş derinliğini izleyin |
| 6 – 9 yıl | Kauçuk sertleşmeye başlar | Yılda bir kontrol ettirin |
| 10 yıl ve üzeri | Riskli | Diş tam olsa bile değiştirin |
Az kullanılan araçlarda asıl risk yaştır. Yılda 5.000 km yapan bir aracın lastiği dişini yıllarca korur ama kauçuğu yaşlanır: esneklik kaybolur, yanakta saç teli inceliğinde çatlaklar başlar. Bu lastikler "hiç kullanılmadı" diye satılır; oysa kullanılmamış olması durumu iyileştirmez.
Ne zaman dördünü birden değiştirmeli?
İdeal olan dördünü birlikte değiştirmektir. Bütçe elvermiyorsa iki yeni lastik arkaya takılır — sezgiye ters gelir ama doğrusu budur. Arka aks kavramayı önce kaybederse araç savrulur; ön aks kaybettiğinde ise araç düz gitmeye devam eder ve toparlanması daha kolaydır.
Ömrü uzatan üç alışkanlık
- Basıncı ayda bir kontrol edin. Yanlış basınç, dişi eşitsiz yer. Basınç yazımız doğru değeri nereden bulacağınızı anlatıyor.
- 10.000 km'de bir yerlerini değiştirin. Çekiş aksındaki lastikler daha hızlı aşınır.
- Mevsimlik seti doğru saklayın. Güneş ve nem kauçuğu yaşlandırır; lastik oteli tam olarak bunun için var.
Sık sorulanlar
Lastik diş derinliği kaç mm olmalı?
Yasal alt sınır 1,6 mm. Güvenlik açısından yağmurlu havada 3 mm, kış koşullarında 4 mm altına inmemek gerekir. 1,6 mm bir hedef değil, geçilmemesi gereken son noktadır.
DOT numarası nerede yazar?
Lastiğin yan duvarında "DOT" ile başlayan dizinin sonundaki dört hanede. İlk iki hane hafta, son iki hane yıl. Genelde tek yan duvarda bulunur.
Hiç kullanılmamış eski lastik alınır mı?
Alınmaz. Kauçuk kullanılmasa da yaşlanır; altı yılı geçmiş bir lastikte esneklik kaybı başlar. "Sıfır ama 2016 üretim" ifadesi bir avantaj değil, uyarıdır.
İki yeni lastiği öne mi arkaya mı takmalıyım?
Arkaya. Arka aksın kavramayı önce kaybetmesi savrulmaya yol açar; ön aksın kaybı daha kolay toparlanır. Bu, önden çekişli araçlarda da geçerlidir.